Ludzie R1a - skąd i dlaczego przybyli do Europy

Moderator: Lappa


Posts: 587
Joined: Thu Mar 15, 2012 11:59 am

YDNA:
Adam-L74; R1a-YP4700
MtDNA:
H14a
PostPosted: Sat Aug 22, 2015 8:10 am
Ponowna redakcja z uzupełnieniami

Kultura amfor kulistych. Koszyce, grób 523, mtDNA
(M. Przybyła, A. Szczepanek, P. Włodarczak, Koszyce, stanowisko 3. Przemoc i rytuał u schyłku neolitu, Kraków-Pękowice 2013).
Opracowanie powiązań mtDNA osobników z grobu 523 na podstawie aktualnego drzewa mutacji mtDNA mtDNA tree Build 16 (19 Feb 2014) , M.van Oven, M.Kayser, Updated comprehensive phylogenetic tree of global human mitochondrial DNA variation. updt 2014
( http://www.phylotree.org/ i http://www.phylotree.org/tree/main.htm )

Mutacje wypisane niżej można znaleźć niekiedy na kilku gałęziach drzewa mtDNA. Prawidłowo jednak wszystkie mutacje jednego osobnika muszą znajdować się na jednej tylko gałęzi/podgałęzi, chociaż na różnych jej piętrach genealogicznych w linii prostej.

1) osobnik 15 - to haplogrupa U5, i gałąź U5a (przez analogię: Allentoft 2015)
a) 16270T: U5
b) 16192T: U5

2) osobnicy 1, 3, 6, 9 i 12 - to haplogrupa U5, ale gałąź U5b (dokładniej U5b1i lub raczej jakąs młodsza)
a) 16270T: U5
b) 16356C: U5b1i

3) osobnik 4, 8 i 10 - to na pewno haplogrupa T, ale gałąź T2b (lub raczej jakaś młodsza)
a) 16126C: JT
b) 16294T: T
c) 16296T: T2
d) 16304C: T2b

4) osobnik 11 - to prawdopodobnie haplogrupa T, domyślnie gałąź T2b, choć jego drugiej mutacji na tej gałęzi drzewa mrDNA van Ovena nie znajdujemy.
a) 16294T: T
b) 16354T: ? - tej mutacji nie ma dotąd na obecnej gałęzi T; w przyszłych wersjach może się ona pojawić
(znaleziono ją natomiast na gałęziach U6a2b, HV8, H2a1, ale one są poza haplogrupą T).

Podsumowując, mamy w Koszycach rozponane trzy oddzielne rody mitochondrialne.
Jeden, reprezentowany jest przez U5a, powstały wg Soaresa około 22.440 lat przed Chr.
Drugi, reprezentowany jest przez U5b1i. Jego ojcowskiej gałęzi U5b1 Soares przypisuje powstanie około 13.500 lat przed Chr.
Trzeci, reprezentowany jest przez T2b, którego powstanie Soares 2012 datuje na około 8100 przed Chr.
Osobnicy ci w kulturze amfor kulistych w Koszycach mieli oczywiście także o wiele młodsze mutacje w mtDNA, ale ich nie odkrywano.

Jednym z ojców tych rodzin mógł być osobnik 15.
Drugi ojciec mógl znajdować się wśród tych pięciu osobników (2, 5, 7, 13, 14), u których nie udało się uzyskać amplifikacji, czyli właściwie osobnik 5, gdyż tylko ten z nich mógł być wystarczająco dojrzały.
Trzeci ojciec to zapewne ktoś z tych, którzy uniknęli zbiorowej śmierci np. z powodu napadu zewnętrznego, ofiary kultowej, zarazy lub zatrucia czadem i urządzali ów kultowy pochówek całej grupy.

Szukamy najbliższych pokrewieństw wśród starożytnych mtDNA w pracy Allentoft et al. 2015
http://www.nature.com/nature/journal/v5 ... 14507.html
1) Zestaw mutacji z grupy U5a znaleziono w archeologicznym mtDNA w próbkach „R”(RISE):
R150 Przecławice PL., kult. unietycka, czas 1693 ybC Cal; R240 Suche Termy RU, kult. jamowa, czas 2632 ybC Cal; R371 Soreg HU, kult. Maros, czas 1941 ybC Cal; R480 Erd 4 HU, kult. Vatya, czas ?; R496 Arban 1 RU, kult. Karasuk, czas 1261 ybC Cal; R502 Bystrovka RU, kult. Karasuk, czas 1306 ybC Cal; R507 rz.Kuyum RU, kult. Afanasjevo, czas 2923 ybC Cal; R508 rz.Kuyum RU, kult. Afanasjevo, czas 2935 ybC Cal; R546 Temrta4 RU, kult. jamowa, czas 2634 ybC Cal; R595 Velika Gruda, Czarnogóra, kult. LBA, czas ?.

2) Zestaw mutacji z grupy U5b znaleziono w następujących próbkach:
R436 Tiefbrunn Germ, kult. cer. sznurowej, czas 2580 ybC Cal; R446 Bergrheinfeld Ger, kult. cer, sznurowej, czas 2465 ybC Cal; R567 Knezeves CZ, kult. pucharów dzwonowatych, czas ?.

3) Zestaw mutacji grupy T2b znaleziono w następujących próbkach:
R276 Trundholm DK, kult. Nordic LBA, czas 547 bC Cal; R349 Battonya HU, kult. MBA, czas 1784 bC Cal; R374 Soreg HU, kult. Maros, czas 1619 bC Cal; R479 Erd 4 HU, kult. Vatya, czas ?; R577 Velke Prilepy CZ, kult. Unetice, czas ?.

Updt: 24.08.2015

Posts: 587
Joined: Thu Mar 15, 2012 11:59 am

YDNA:
Adam-L74; R1a-YP4700
MtDNA:
H14a
PostPosted: Mon Aug 24, 2015 1:47 pm
Dr Marcin Przybyła umiejscawia początek kultury amfor kulistych w Małopolsce między k. badeńską i k. ceramiki sznurowej.
Jeśli allentoft wskazuje pokrewne dla KAK mutacje mtDNA w próbkach kultur ceramiki sznurowej, puchaów dzwonowatych i unietyckiej oraz późniejszych naddunajskich, to mogą one być świadectwem migracji w kierunku zachodnim lub południowym z kultury amfor.
To samo można powiedzieć o wschodnich, rosyjskich próbkach.
W każdym razie w kulturze amfor kulistych można spodziewać się dominacji rodu indoeuropejskiego R1a

Myślę, że konieczne jest kolejne testowanie próbek, tym razem Y-DNA, pogrzebanych w grobie KAK w Koszycach nad Wisłą w Małopolsce.

Posts: 168
Joined: Mon Feb 18, 2013 6:50 pm
PostPosted: Sun Oct 11, 2015 5:39 am
Nowa publikacja z aDNA i dużo R1a1:


Mathieson et al., “Eight thousand years of natural selection in Europe”

http://www.biorxiv.org/content/early/20 ... ollection=


Nowe R1a1:

Image


Znaleziono R1a i R1b w Khvalynsku. Inne ciekawostki to Połtawka była R1b ale R1b zostało wyparte ze stepu przez R1a w epoce kultury grobów zrębowych (Srubnaya)

Posts: 587
Joined: Thu Mar 15, 2012 11:59 am

YDNA:
Adam-L74; R1a-YP4700
MtDNA:
H14a
PostPosted: Wed Oct 21, 2015 6:06 pm
Wiarus wrote:Nowa publikacja z aDNA i dużo R1a1:
Mathieson et al., “Eight thousand years of natural selection in Europe”
http://www.biorxiv.org/content/early/20 ... ollection=
Nowe R1a1:
Znaleziono R1a i R1b w Khvalynsku. Inne ciekawostki to Połtawka była R1b ale R1b zostało wyparte ze stepu przez R1a w epoce kultury grobów zrębowych (Srubnaya)

Dzięki za tę ważną tabelkę!
Te wschodnie próbki wszytkie mogą należeć do haplogrupy Z93, co odpowiada ich czasowi, z wyjątkiem kultury Chwałyńsk. Oczywiście nie wiemy, ile miejsc testowano i które snipy okazały sie negatywne, dlatego wyniki nie są klarowne, jak u tego Karela (Haak 2015) z Jeleniej Wyspy M459, bowiem, jak jego czas wskazuje, jego życie nie zakończyło się na tej mutacji.
Nie wiemy, czy ten M459 zostawił tu jakies potomstwo, czy tylko okazał się bazpłodnym przybłędą, tak jak nie wiemy nic o tym Karelowcu..

Esperstedt zaś imponuje ilością R1a, choć także brak precyzyjnych danych, ile snipów z serii R1a testowano i okazały się negatywne.
Cieszy ta ugruntowana obecnośc R1a w Europie Środkowej i Środkowo-Wschodniej aż do Dniepru (Czekunova 2014).
Tu należy widzieć przecież przodków pierwszych Słowian.

Posts: 50
Joined: Mon Jul 22, 2013 5:56 pm
PostPosted: Wed Oct 21, 2015 6:45 pm
Wiecie Paniwe co to za R1b ?

Posts: 587
Joined: Thu Mar 15, 2012 11:59 am

YDNA:
Adam-L74; R1a-YP4700
MtDNA:
H14a
PostPosted: Thu Oct 22, 2015 11:23 am
Obcy wrote:Wiecie Paniwe co to za R1b ?
Z publikacji Mathiesona
10122 / SVP35 (grave 12)
Male (confirmed genetically), age 20-30, positioned on his back with raised knees, with 293
copper artifacts, mostly beads, amounting to 80% of the copper objects in the combined
cemeteries of Khvalynsk I and II. Probably a high-status individual, his Y-chromosome
haplotype, R1b1, also characterized the high-status individuals buried under kurgans in later
Yamnaya graves in this region, so he could be regarded as a founder of an elite group of
patrilineally related families. His MtDNA haplotype H2a1 is unique in the Samara series.

Posts: 50
Joined: Mon Jul 22, 2013 5:56 pm
PostPosted: Thu Oct 22, 2015 4:12 pm
Dziękuje.

Posts: 587
Joined: Thu Mar 15, 2012 11:59 am

YDNA:
Adam-L74; R1a-YP4700
MtDNA:
H14a
PostPosted: Tue Nov 03, 2015 5:51 pm
Warto zauważyć aktualną dyskusję na forum Eurogenes

W. Haak na własnej stronie dopisał komentarz:
While modern-day Armenians are the best proxy for the putative source population of the EHG dilution in the steppes, it is highly likely that prehistoric cultural groups from the Caucasus will provide a much better temporal and contextual fit.”
(tłum.: Choć współcześni Ormianie są najlepszym proxy dla źródła domniemanej populacji EHG rozproszonej po Stepie, jest wysoce prawdopodobne, że prehistoryczne grup kulturowe z Kaukazu moga zapewnić znacznie lepsze dopasowanie co do czasu czasowe i kontekstu).

Na to Davidski na Eurogenes:
Actually, I'd say western Georgians are the best proxy for the putative source population of the EHG dilution in the steppes.
(tłum.: Właściwie, to powiedziałbym, zachodni Gruzini są najlepszym proxy dla źródła domniemanej populacji EHG rozproszonej po Stepie).
http://eurogenes.blogspot.com.au/2015/1 ... fgang.html

Tu Davidski odsyła do dyskusji na Eurogenes: October 4, 2015:
Yamnaya's exotic ancestry: The Kartvelian connection
(tłum.: Egzotyczny przodek kultury Jamowej: związek z Kartwelianami).
http://eurogenes.blogspot.com.au/2015/1 ... elian.html
Tu wyjaśniam, że pod nazwą Yamnaya Davidski ukrywa autosomalne DNA ludzi zarówno z kultury jamowej jak i ceramiki sznurowej!

Bloger pisze i podkreśla (tlum.):
Dokonałem odkrycia. Bliskowschodnimi krewniakami przodków stepowych pasterzy kultury jamowej [i sznurowej] byli również przodkowie współczesnych gruzińskich Megrelów, lub ich bardzo bliskich krewnych, i wśród innych podobnych grup języka Kartwelskiego, który ma długą historie na Kaukazie”.
Davidski cytuje tu mapę dzisiejszych dialektów j. kartwelskiego na Kaukazie, tj. w Gruzji i jej pograniczach:
http://2.bp.blogspot.com/-ISMchUu58TA/V ... es.svg.png

Prezentuje też diagram TreeMix, wskazujący na 57 procent autosomów Megrelów w populacji kultury jamowej i ceramiki sznurowej:
https://drive.google.com/file/d/0B9o3EY ... VPOFU/view

W tym odkryciu Davidskiego widzę raczej wyraźne potwierdzenie innego, wcześniejszego odkrycia, sformułowanej przed trzema laty w formie teorii kujawskiej; potwierdzenie indo-europejskiej praojczyźny w areale kultury janisławicko-rudoostrowskiej (a w konsekwencji amfor kulistych i ceramiki sznurowej), zwłaszcza na Kujawach oraz trasy migracji praojców PIE z Bliskiego Wschodu przez gruzińskie Edzani (dziś: Tsalka, Calka), w którym archeolodzy polscy (J.K. Kozłowski, S.K. Kozłowski, L. Domańska i in.) dopatrzyli się najbardziej czytelnego źródła dla tzw. wkładek typu „Dęby” na Kujawach.
Zob. mapę migracji:
http://www.tropie.tarnow.opoka.org.pl/i ... lawice.jpg

Davidski pisze:
"The population that mixed with Eastern European foragers to form Eneolithic/Early Bronze Age Eastern and Central Europeans like Yamnaya and Corded Ware was very similar to present-day Georgian Mingrelians."
Istnieją jednak liczne przesłanki, żeby eksponować podobieństwo Megrelów i Kartwelian raczej do kultury ceramiki sznurowej niż jamowej.
Na pewno będzie ono bliższe.
......................
.
Tu stosowne będzie dodać kilka informacji archeologicznych z prac polskich archeologów.
Około początku IX tysiąclecia p.n.e., już od kilku tysiącleci na południowym Kaukazie trwa nadal paleolityczna, wyraźna i zwarta kultura imeretyńska (nazwa od Imereti, centralny region Gruzji). Utrzymuje ona żywe kontakty z ludnością irańskich gór Zagros na południu oraz bliskowschodnią kulturą Natufi w rejonie Palestyny (w tym czasie po północnej stonie Kaukazu i w rejonie Morza Azowskiego rozwoja się druga tradycja kulturowa, z wyrózniajacym się krymskim Szan-Koba).

Te południowe i południowo-zachodnie kontakty ludności imeretyńskiej owocowały wczesnym ingresem neolitu w rejon Kaukazu. VII tysiąclecie było na ternenie Kaukazu okresem protoneolitycznym, czyli przejściowym od gospodarki przyswajającej do gospodarki wytwórczej, neolirtycznej.
Natomiast w VI tysiącleciu, w okresie ocieplenia atlantyckiego, na stanowiskach kaukaskich stwierdza się ślady rozwiniętego neolitu, np. obecność różnych gatunków zbóż, kości udomowionych zwierząt i narzędzi rolniczych: motyki, sierpy i żarna. Ten rozkwit neolitu wyróżnił zwłaszcza kulturę Suławeri-SomuTepe w poudniowej Gruzji i w jej serokim pasie wzdłuż półudniowo-zachodniego Kaukazu ku Czarnemu Morzu.

W całym tym procesie przejścia od mezolitu przez protoneolit do neolitu polscy badacze, szukający archeologicznych prototypów dla znalezisk na Kujawach, zwłaszcza wkładek typy „Dęby”, wyróznili szczególnie dwie kaukaskien osady: Czoh w Dagestanie i Edzani/Tsalka w Gruzji.

1) Już w drugiej połowie VIII tysiąclecia w osadnictwie ludności imeretyńskiej pojawiają sie jakieś zmiany, jakby pęknięcia. Wyłaniją sie nowe formy narzędziowe i metody ich produkcji. Najwyraźniej i najpierw ujawniły się one w archeologii osady Czoh (ru: Чох) na wschodzie Kaukazu, w Dagestanie. Napływ nowej ludności?
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%BE%D1%85
W materiale kultury osady Czoh na początku VI tysiąclecia, czyli w jej fazie neolitycznej widać ślady kontaktów z neolityczną gospodarką osadników jaskiń Hotu i Belt na południowycm wybrzeżu M. Kaspijskiego oraz Dżebej (Jebel) na wybrzeżu wschodnim, w Turkmenistanie. Zauważono także oznaki jej promnieniowania w kierunku Dolnej Wołgi na północy
(zob. dzisiejszy Czoh:
https://www.google.pl/url?sa=i&rct=j&q= ... 9305371985 )

2) Nieco później, już pod koniec VIII tysiąclecia przed Chr., na terenie kultury imeretyńskiej pojawiają się jeszcze inne formy narzędziowe z wyraźną zmianą technologii produkcji wiórów, świadczącą zapewne o napływie nowych osadników. Wyróżniła sie nimi osada Edzani (dziś Calka/Tsalka/ru: Цалка) nad jeziorem o tej samej nazwie, na Zachód od Tbilisi w Gruzji i na północ od wspomnianej wyżej Szuławeri
https://en.wikipedia.org/wiki/Tsalka
. Wśród wyrobów krzemiennyc h, wykonanych w większości z nielokalnego obsydianu, jak trapezy z retuszem, trójkąty, segmenty, drapacze odłupkowe i wiórowe, wykorzystywane jako wkładki. Tu właśnie zauważono owe mikrolityczne wkładki narzędziowe typu „Dęby”, ze śladami wykorzystania ich do ścnania traw i dzikich zbóż – świadectwo protoneolitu.
Elementy kultury materialnej tego rejonu Gruzji wyznaczają szeroki pas migracyny przez Megrelię w kierunku północno-zachodnim, do Dolnego Dniepru i Krymu (Szan-Koba, Murzak-Koba), z częściowym oddzialywaniem na północne stoki Kaukazu (np. jaskinia Sosruko koło Nalczika w Osetii, słynąca jakąś paralelą praindoeuropejskiego eposu Nart, znaną w Europie z dawnych sag skandynawskich).
Od Krymu i Dolnego Dniepru szlak dalszych migracji tzw. wkładek typu „Dęby” prowadzi przez Rudoj Ostrow pod Kijowem i polską Lubelszczyznę na Kujawy.
Image

Posts: 50
Joined: Mon Jul 22, 2013 5:56 pm
PostPosted: Fri Nov 06, 2015 5:59 pm
Bardzo ciekawy artykuł.
W Oset „znaleziono” N1c1, prawdopodobnie L1025. http://forum.molgen.org/index.php/topic,4096.975.html . Przypomnę że Polskie l23EE i Osetyńskie R1b M296 należą do tej samej gałęzi Y5587.
Wszystko to sugeruje jakiś związek między Kaukazem a Europą wschodnią.

Posts: 168
Joined: Mon Feb 18, 2013 6:50 pm
PostPosted: Wed Aug 31, 2016 8:10 pm
Ciekawostka, dwa R1a-M17 nad Bajkałem . Wczesnoneolityczny cmentarz Lokomotiv (6000-4800 p.n.e.)

https://era.library.ualberta.ca/files/w ... 09_PhD.pdf

Znaleziono tam też dwa U5a mtDNA.
PreviousNext

Return to Język Polski

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest